Management by terror

 

Was het onderwijs vroeger beter? Er is een lange traditie van brievenschrijvers, verontruste leraren, roeptoeters, schreeuwlelijken en pessimisten die deze overtuiging graag uitdragen. Maar lees voor de verandering eens het prachtige boek No Satisfaction van Chris van Esterik. Het boek gaat over het opgroeien in de jaren zestig van de vorige eeuw, het leven op een gymnasium staat centraal. Op de keper beschouwd is er sprake van ‘management by terror’: de rector doet dat op school met woorden, de ouders doen het thuis met flinke (lijf)straffen.

 

De schrijver analyseert de notulen van de docentenvergaderingen: de leerling is eigenlijk een tegenstander, een onwillige puber waar met brute kracht een grote hoeveelheid kennis in gepropt diende te worden. Het wemelt van citaten als ‘incarnatie van de vadsigheid’, ‘hij lijdt aan denkschuwheid’, ‘een hopeloze klas’, ‘dom en slordig’, ‘dom en lui’ en ga zo maar door.

 

Elk spoor van een kritisch gesprek met collega’s over leerlingen ontbreekt. Het is een en al afreageren door docenten. Nergens is sprake van enige vorm van zelfonderzoek of de onverschilligheid van leerlingen mogelijk ook voor een deel te vinden is in de manier van lesgeven. Zelfonderzoek? Nooit van gehoord.

 

Niet alles was vroeger beter.